Laser ματιών και αστιγματισμός: τι ελέγχεται πριν την επέμβαση

Ο αστιγματισμός είναι από τα πιο συχνά διαθλαστικά προβλήματα της όρασης και πολλοί άνθρωποι τον ζουν για χρόνια με γυαλιά ή φακούς επαφής. Κάποια στιγμή έρχεται η ερώτηση αν η διόρθωση με laser είναι μια επιλογή για εκείνους. Η απάντηση δεν είναι ίδια για όλους και εξαρτάται από μια σειρά ελέγχων που γίνονται πριν από οποιαδήποτε απόφαση.

Σε αυτό το άρθρο συγκεντρώνουμε, με βάση επίσημους οργανισμούς υγείας, τι είναι ο αστιγματισμός, πώς αντιμετωπίζεται, ποιοι παράγοντες εξετάζονται πριν από μια διαθλαστική επέμβαση και ποιες παρενέργειες πρέπει να γνωρίζει κανείς.

Τι είναι ο αστιγματισμός

Σύμφωνα με το National Eye Institute των ΗΠΑ, ο αστιγματισμός είναι ένα συχνό πρόβλημα που μπορεί να κάνει την όραση θολή ή παραμορφωμένη. Εμφανίζεται όταν ο κερατοειδής, το διάφανο μπροστινό στρώμα του ματιού, ή ο φακός του ματιού έχει διαφορετικό σχήμα από το φυσιολογικό. Η Mayo Clinic το περιγράφει ως ανομοιόμορφη καμπυλότητα του κερατοειδούς, που επηρεάζει την εστίαση τόσο για κοντινά όσο και για μακρινά αντικείμενα.

Τα συνηθισμένα σημάδια που αναφέρει το National Eye Institute είναι:

• θολή όραση,
• ανάγκη να μισοκλείνει κανείς τα μάτια για να δει καθαρά,
• πονοκέφαλοι και κούραση των ματιών,
• δυσκολία στην όραση τη νύχτα.

Σε ήπιες μορφές πολλοί άνθρωποι δεν παρατηρούν κανένα σύμπτωμα. Η διάγνωση γίνεται σε έναν απλό και ανώδυνο οφθαλμολογικό έλεγχο.

Οι επιλογές διόρθωσης

Οι πιο συνηθισμένες λύσεις, κατά το National Eye Institute, είναι τα γυαλιά και οι φακοί επαφής. Υπάρχει επίσης η χειρουργική διόρθωση, η οποία αλλάζει το σχήμα του κερατοειδούς ώστε να εστιάζει σωστά το φως. Ο οφθαλμίατρος είναι αυτός που κρίνει αν χρειάζεται παρέμβαση και ποια λύση ταιριάζει σε κάθε περίπτωση.

Η Mayo Clinic αναφέρει ότι το LASIK μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη διόρθωση της μυωπίας, της υπερμετρωπίας και του αστιγματισμού. Υπάρχουν και άλλες τεχνικές, όπως η PRK, στις οποίες ο χειρουργός επιλέγει με βάση τα ευρήματα της εξέτασης. Για παράδειγμα, το Οφθαλμολογικό Κέντρο Αθηνών, που λειτουργεί στο κέντρο της Αθήνας από το 1986, αναφέρει ότι εφαρμόζει τεχνικές laser ματιών όπως LASIK, FemtoLASIK και PRK με Excimer Laser για μυωπία, υπερμετρωπία και αστιγματισμό.

Ποιος μπορεί να μην είναι κατάλληλος υποψήφιος

Η επέμβαση δεν ταιριάζει σε όλους. Ο αμερικανικός οργανισμός FDA σημειώνει ότι κάποιος πιθανότατα δεν είναι καλός υποψήφιος για LASIK όταν:

• η συνταγή για γυαλιά ή φακούς επαφής άλλαξε μέσα στον τελευταίο χρόνο,
• έχει κάποια πάθηση ή παίρνει φάρμακα που μπορεί να επηρεάσουν την επούλωση,
• συμμετέχει σε αθλήματα επαφής όπου τα χτυπήματα στο πρόσωπο και στα μάτια είναι συνηθισμένα,
• δεν είναι ενήλικας, αφού σύμφωνα με τον FDA δεν υπάρχουν εγκεκριμένα laser για LASIK σε άτομα κάτω των 18 ετών,
• η εργασία του απαγορεύει ορισμένες διαθλαστικές επεμβάσεις.

Η Mayo Clinic προσθέτει ότι το LASIK συνήθως δεν συστήνεται σε άτομα με κερατόκωνο ή λέπτυνση του κερατοειδούς, με οικογενειακό ιστορικό κερατοκώνου, με πολύ μεγάλες κόρες ή λεπτούς κερατοειδείς, καθώς και σε ορισμένα αυτοάνοσα νοσήματα ή καταστάσεις ανοσοκαταστολής. Ο FDA αναφέρει επίσης ότι ο γιατρός πρέπει να ελέγχει για βλεφαρίτιδα, ξηροφθαλμία και προηγούμενη διαθλαστική επέμβαση.

Τι περιλαμβάνει η προεγχειρητική αξιολόγηση

Πριν από οποιαδήποτε απόφαση, γίνεται λεπτομερής εξέταση των ματιών. Κατά τη Mayo Clinic, στην αξιολόγηση μετριούνται τα χαρακτηριστικά του κερατοειδούς και μπορεί να χρησιμοποιηθεί τεχνολογία wavefront για πιο αναλυτική χαρτογράφηση του ματιού. Όσοι φορούν φακούς επαφής καλούνται συνήθως να τους σταματήσουν και να φορούν μόνο γυαλιά για τουλάχιστον μερικές εβδομάδες πριν από την εξέταση, επειδή οι φακοί μπορούν να αλλάξουν προσωρινά το σχήμα του κερατοειδούς.

Για όποιον έχει αστιγματισμό, η τοπογραφία του κερατοειδούς έχει ιδιαίτερη σημασία, γιατί δείχνει πώς κατανέμεται η καμπυλότητα στην επιφάνεια του ματιού. Με βάση αυτά τα ευρήματα ο οφθαλμίατρος εξηγεί αν η επέμβαση είναι εφικτή, ποια τεχνική θεωρεί καταλληλότερη ή αν είναι προτιμότερο να συνεχιστεί η διόρθωση με γυαλιά ή φακούς.

Πιθανές παρενέργειες και κίνδυνοι

Κάθε χειρουργική πράξη έχει κινδύνους και είναι σημαντικό να συζητηθούν πριν. Η Mayo Clinic αναφέρει ως πιο συνηθισμένα:

• ξηροφθαλμία, από προσωρινή μείωση της παραγωγής δακρύων, που μπορεί να διαρκέσει περίπου έξι μήνες,
• οπτικές ενοχλήσεις, όπως θάμβωση, άλως γύρω από φωτεινές πηγές ή διπλωπία, που συνήθως διαρκούν από μέρες έως εβδομάδες,
• υποδιόρθωση ή υπερδιόρθωση, όταν αφαιρείται λιγότερος ή περισσότερος ιστός από τον αναγκαίο, με πιθανή ανάγκη νέας επέμβασης,
• παλινδρόμηση, όταν η όραση επιστρέφει σταδιακά προς την αρχική συνταγή.

Το NHS της Βρετανίας αναφέρει ως σοβαρές, αλλά σπανιότερες, επιπλοκές την αποκόλληση αμφιβληστροειδούς, τη μόνιμη σοβαρή απώλεια όρασης και την ανάγκη για επιπλέον χειρουργείο. Η ενημέρωση για αυτούς τους κινδύνους είναι μέρος μιας υπεύθυνης απόφασης.

Η ανάρρωση μετά την επέμβαση

Σύμφωνα με το NHS, ο ασθενής συνήθως επιστρέφει στο σπίτι την ίδια μέρα, χωρίς όμως να οδηγήσει ο ίδιος, και αποφεύγει την οδήγηση τη νύχτα μέχρι να ολοκληρωθεί η ανάρρωση. Η θάμβωση, τα άλως και η θολή όραση συνήθως υποχωρούν μέσα σε λίγους μήνες. Η Mayo Clinic σημειώνει ότι η όραση μπορεί να είναι θολή στην αρχή και ότι η πλήρης επούλωση μπορεί να χρειαστεί 2 έως 3 μήνες. Το αποτέλεσμα διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο και δεν μπορεί να εγγυηθεί κανείς ότι δεν θα χρειαστούν ξανά γυαλιά.

Ερωτήσεις που αξίζει να κάνετε στον οφθαλμίατρο

• Είναι σταθερή η συνταγή μου τον τελευταίο χρόνο;
• Τι δείχνει η τοπογραφία και το πάχος του κερατοειδούς μου;
• Ποια τεχνική προτείνετε για τον δικό μου αστιγματισμό και γιατί;
• Ποιοι είναι οι κίνδυνοι στη δική μου περίπτωση και πώς θα γίνει η παρακολούθηση μετά;

Η διόρθωση του αστιγματισμού με laser είναι μία από τις διαθέσιμες επιλογές, όχι η μόνη. Η σωστή απόφαση βγαίνει από μια πλήρη οφθαλμολογική εξέταση και από ανοιχτή συζήτηση με τον γιατρό για τα οφέλη, τους κινδύνους και τις εναλλακτικές.

Πηγές

• National Eye Institute, Astigmatism. https://www.nei.nih.gov/learn-about-eye-health/eye-conditions-and-diseases/astigmatism
• Mayo Clinic, LASIK eye surgery. https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/lasik-eye-surgery/about/pac-20384774
• U.S. Food and Drug Administration, When is LASIK not for me?. https://www.fda.gov/medical-devices/lasik/when-lasik-not-me
• NHS, Laser eye surgery and lens surgery. https://www.nhs.uk/tests-and-treatments/laser-eye-surgery-and-lens-surgery/

Διαβάστε επίσης

Συμπτώματα από το πάγκρεας: ποια σημάδια θέλουν έλεγχοΤο πάγκρεας βρίσκεται βαθιά μέσα στην κοιλιά, πίσω από το στομάχι. Γι' αυτό τα προβλήματά του...Ανόρθωση και Αυξητική Στήθους-Τι πρέπει να γνωρίζειςΗ επιλογή της σωστής επέμβασης για την βελτίωση της εμφάνισης του στήθους είναι μια απόφαση που...Γιατροί Κατ’ Οίκον: 24ωρη Νοσηλεία και Ειδικότητες στο Σπίτι σαςΗ ανάγκη για Γιατροί στο σπίτι αυξάνεται συνεχώς, καθώς ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι επιλέγουν την άμεση...