Η νόσος Crohn είναι μια χρόνια φλεγμονώδης πάθηση του εντέρου που συνοδεύει τον ασθενή για χρόνια, με περιόδους ύφεσης και περιόδους έξαρσης. Για τους περισσότερους, η θεραπεία ξεκινά με φάρμακα. Υπάρχει όμως ένα σημείο στο οποίο ο θεράπων γιατρός και ο ασθενής καλούνται να συζητήσουν αν η χειρουργική αντιμετώπιση έχει θέση. Το άρθρο αυτό εξηγεί με απλά λόγια πώς εκδηλώνεται η νόσος, γιατί συχνά αφορά το λεπτό έντερο και πώς προσεγγίζουν οι ευρωπαϊκές οδηγίες το ζήτημα της επέμβασης.
Τι είναι η νόσος Crohn
Πρόκειται για ιδιοπαθή χρόνια φλεγμονώδη νόσο του εντέρου. Ο όρος «ιδιοπαθής» σημαίνει ότι δεν υπάρχει μία μοναδική, σαφώς προσδιορισμένη αιτία. Η φλεγμονή μπορεί θεωρητικά να εμφανιστεί σε οποιοδήποτε σημείο του πεπτικού συστήματος, από το στόμα έως τον πρωκτό. Στην πράξη, συχνότερα εντοπίζεται στο τελευταίο τμήμα του λεπτού εντέρου, τον τελικό ειλεό, ή στο παχύ έντερο.
Η νόσος Crohn ανήκει στις φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου, μαζί με την ελκώδη κολίτιδα. Οι δύο καταστάσεις μοιάζουν σε ορισμένα σημεία, αλλά αντιμετωπίζονται διαφορετικά. Γι’ αυτό ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για τη Νόσο Crohn και την Κολίτιδα (ECCO) έχει εκδώσει ξεχωριστές οδηγίες για τη χειρουργική θεραπεία κάθε πάθησης.
Γιατί το λεπτό έντερο επηρεάζεται τόσο συχνά
Το λεπτό έντερο είναι το μεγαλύτερο τμήμα του πεπτικού σωλήνα και εκεί γίνεται το μεγαλύτερο μέρος της πέψης των τροφών. Όταν η φλεγμονή εγκαθίσταται σε αυτό το σημείο, ο ασθενής μπορεί να νιώσει όχι μόνο πόνο, αλλά και συνέπειες στη θρέψη του, όπως απώλεια βάρους. Όποιος θέλει να καταλάβει ευρύτερα τις καταστάσεις που αφορούν αυτό το όργανο, μπορεί να διαβάσει για τις παθήσεις του λεπτό έντερο και πώς εκδηλώνονται, καθώς η Crohn είναι μόνο μία από αυτές.
Πώς εκδηλώνεται
Το εύρος και η ένταση των συμπτωμάτων διαφέρουν πολύ από άνθρωπο σε άνθρωπο. Κάποιοι έχουν ήπια ενόχληση, ενώ άλλοι βιώνουν επώδυνες εξάρσεις που επηρεάζουν την καθημερινότητά τους. Συχνά αναφερόμενα συμπτώματα είναι:
- Κοιλιακός πόνος, που μπορεί να επανέρχεται.
- Διάρροια, συχνά επίμονη.
- Ναυτία και μειωμένη όρεξη.
- Απώλεια βάρους.
- Αιμορραγία από το ορθό, η οποία σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει σε αναιμία.
- Πυρετός.
- Εκδηλώσεις εκτός εντέρου, όπως πόνοι στις αρθρώσεις ή δερματικά προβλήματα.
Κανένα από αυτά τα συμπτώματα δεν αρκεί από μόνο του για διάγνωση. Είναι όμως λόγος να απευθυνθεί κανείς σε γιατρό, ειδικά όταν επιμένουν ή συνοδεύονται από αίμα στα κόπρανα και απώλεια βάρους.
Η διάγνωση ως διαδικασία, όχι ως μία εξέταση
Η διάγνωση της νόσου Crohn δεν στηρίζεται σε ένα μόνο εύρημα. Ο γιατρός συνδυάζει το ιστορικό, την κλινική εξέταση και τον έλεγχο που κρίνει απαραίτητο, ώστε να ξεχωρίσει τη νόσο από άλλες παθήσεις του εντέρου με παρόμοια εικόνα, όπως η ελκώδης κολίτιδα. Η σωστή διάκριση έχει σημασία, γιατί από αυτήν εξαρτάται και το θεραπευτικό πλάνο, φαρμακευτικό ή χειρουργικό. Ο ασθενής καλό είναι να κρατά σημειώσεις για τα συμπτώματα, τη συχνότητά τους και ό,τι φαίνεται να τα επιδεινώνει, ώστε να τα συζητήσει με ακρίβεια.
Πότε η φαρμακευτική αγωγή δεν αρκεί
Η φαρμακευτική αγωγή είναι συνήθως η πρώτη επιλογή. Ωστόσο, αρκετοί άνθρωποι με νόσο Κρον χρειάζονται τελικά κάποια χειρουργική επέμβαση. Οι λόγοι διαφέρουν. Για ορισμένους, η επέμβαση είναι απαραίτητη για να αποφευχθούν επικίνδυνες επιπλοκές της νόσου. Άλλοι την επιλέγουν επειδή η πάθηση περιορίζει σημαντικά την ποιότητα ζωής τους, παρά τη θεραπεία.
Οι οδηγίες του ECCO για τη χειρουργική θεραπεία στη νόσο Crohn συντάχθηκαν από ομάδα γαστρεντερολόγων και χειρουργών από πολλές ευρωπαϊκές χώρες, ακριβώς επειδή η απόφαση για επέμβαση απαιτεί συνεργασία ειδικοτήτων. Στις αντίστοιχες οδηγίες για την ελκώδη κολίτιδα, το ECCO εστιάζει στη χειρουργική αντιμετώπιση της νόσου που δεν ανταποκρίνεται στα φάρμακα, στην προετοιμασία και βελτιστοποίηση του ασθενή πριν από το χειρουργείο, στις χειρουργικές τεχνικές και στο επίπεδο εμπειρίας του κέντρου που αναλαμβάνει το περιστατικό. Ο στόχος, όπως δηλώνεται, είναι να υποστηριχθεί η κοινή λήψη αποφάσεων ανάμεσα σε γιατρούς και ασθενή.
Τι να συζητήσετε με τον γιατρό σας
Η απόφαση για χειρουργείο δεν είναι αυτόματη, ούτε υπάρχει εγγύηση αποτελέσματος. Είναι μια εξατομικευμένη επιλογή. Μερικά ερωτήματα που βοηθούν τη συζήτηση:
- Ποιο τμήμα του εντέρου επηρεάζεται και σε ποια έκταση;
- Έχουν δοκιμαστεί οι διαθέσιμες φαρμακευτικές επιλογές και με ποια ανταπόκριση;
- Υπάρχουν επιπλοκές που κάνουν την επέμβαση αναγκαία ή είναι θέμα ποιότητας ζωής;
- Τι προετοιμασία χρειάζεται πριν από το χειρουργείο;
- Ποια είναι η εμπειρία της χειρουργικής ομάδας σε φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου;
Η τελευταία ερώτηση συνδέεται άμεσα με τις ευρωπαϊκές οδηγίες, που δίνουν βάρος στην εξειδίκευση του κέντρου και του χειρουργού.
Κλείνοντας
Η νόσος Crohn είναι μια μακροχρόνια συνθήκη που απαιτεί συνεχή παρακολούθηση και ανοιχτή επικοινωνία με τους γιατρούς. Τα φάρμακα αποτελούν τη βάση, αλλά η χειρουργική αντιμετώπιση είναι μια αναγνωρισμένη επιλογή όταν η νόσος δεν ελέγχεται ή απειλεί με επιπλοκές. Η καλύτερη απόφαση παίρνεται με ενημέρωση, ερωτήσεις και συνεργασία με εξειδικευμένη ομάδα.
Πηγές
- SONAR (Swiss Open Access Repository) – ECCO, ECCO Guidelines on Therapeutics in Crohn's Disease: Surgical Treatment. https://sonar.ch/global/documents/186589
- repository.cam.ac.uk, ECCO Guidelines on Therapeutics in Ulcerative Colitis: Surgical Treatment. https://www.repository.cam.ac.uk/items/c794c399-7c15-46ba-a57b-023fd9564af5
Διαβάστε επίσης
EMS τι είναι: ηλεκτρομυϊκή διέγερση, οφέλη και αντενδείξειςΤο EMS εμφανίζεται όλο και συχνότερα σε γυμναστήρια, studios και κλινικές αισθητικής, με την υπόσχεση μιας...
Μεσοκοιλιακή επικοινωνία: συγγενής ή μετά από έμφραγμαΗ μεσοκοιλιακή επικοινωνία είναι από τις πιο γνωστές ανωμαλίες της καρδιάς, αλλά δεν αφορά μόνο τα...
Λόγος αλδοστερόνης/ρενίνης: πότε ζητείται και τι δείχνειΗ υψηλή αρτηριακή πίεση αντιμετωπίζεται συνήθως ως χρόνια κατάσταση χωρίς μία συγκεκριμένη αιτία. Σε ένα μέρος...