Το πάγκρεας βρίσκεται βαθιά μέσα στην κοιλιά, πίσω από το στομάχι. Γι’ αυτό τα προβλήματά του συχνά δεν δίνουν καθαρά σημάδια και τα πρώτα ενοχλήματα μοιάζουν με απλή δυσπεψία ή κούραση. Το άρθρο αυτό συγκεντρώνει τι αναφέρουν αξιόπιστοι οργανισμοί υγείας για τα συμπτώματα, πότε χρειάζεται να δει κάποιος γιατρό και ποιες εξετάσεις χρησιμοποιούνται για τη διάγνωση.
Γιατί τα συμπτώματα του παγκρέατος περνούν απαρατήρητα
Σύμφωνα με τη Mayo Clinic, ο καρκίνος του παγκρέατος συχνά δεν προκαλεί συμπτώματα μέχρι η νόσος να έχει προχωρήσει, και σπάνια εντοπίζεται στα πρώιμα στάδια, όταν οι πιθανότητες θεραπείας είναι μεγαλύτερες. Πολλά από τα ενοχλήματα που αναφέρονται παρακάτω είναι επίσης κοινά σε πολύ πιο συχνές και αθώες καταστάσεις. Η παρουσία ενός συμπτώματος δεν σημαίνει καρκίνο. Σημαίνει όμως ότι αξίζει προσοχή όταν επιμένει ή όταν συνδυάζεται με άλλα.
Τα σημάδια που αναφέρουν οι οργανισμοί υγείας
Το βρετανικό NHS και η Mayo Clinic περιγράφουν μια σειρά από συμπτώματα που μπορεί να σχετίζονται με τον καρκίνο του παγκρέατος:
- Ίκτερος: κιτρίνισμα του δέρματος ή του λευκού των ματιών, συχνά μαζί με φαγούρα, σκούρα ούρα και ανοιχτόχρωμα κόπρανα.
- Απώλεια όρεξης και βάρους χωρίς να το επιδιώκει κανείς.
- Πόνος στο πάνω μέρος της κοιλιάς που μπορεί να απλώνεται στα πλάγια ή στην πλάτη.
- Κούραση ή αδυναμία, αίσθημα ότι δεν υπάρχει ενέργεια.
- Πεπτικά ενοχλήματα: ναυτία ή έμετος, διάρροια ή δυσκοιλιότητα, φούσκωμα και συμπτώματα δυσπεψίας.
- Πυρετός ή αίσθημα ζέστης, κρύου και ρίγους.
Η Mayo Clinic προσθέτει δύο λιγότερο γνωστά σημάδια: τη νέα διάγνωση διαβήτη ή έναν διαβήτη που γίνεται όλο και πιο δύσκολο να ελεγχθεί, καθώς και πόνο και πρήξιμο σε χέρι ή πόδι, που μπορεί να οφείλεται σε θρόμβο αίματος.
Ποιοι έχουν αυξημένο κίνδυνο
Οι παράγοντες κινδύνου που καταγράφει η Mayo Clinic είναι το κάπνισμα, ο διαβήτης τύπου 2, η χρόνια φλεγμονή του παγκρέατος (χρόνια παγκρεατίτιδα), το οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του παγκρέατος ή κληρονομικών γενετικών αλλαγών, η παχυσαρκία, η μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ και η ηλικία, αφού οι περισσότεροι ασθενείς είναι άνω των 65 ετών. Όποιος ανήκει σε κάποια από αυτές τις ομάδες και παρατηρεί επίμονα ενοχλήματα καλό είναι να το συζητήσει με τον γιατρό του χωρίς καθυστέρηση.
Πότε να ζητήσετε ιατρική εκτίμηση
Το NHS κάνει μια χρήσιμη διάκριση ανάμεσα σε όσα χρειάζονται άμεση επικοινωνία και όσα χρειάζονται απλώς ένα ραντεβού. Επείγουσα εκτίμηση συνιστάται όταν:
- κιτρινίζουν το δέρμα ή το λευκό των ματιών,
- οι έμετοι διαρκούν περισσότερο από 2 ημέρες,
- η διάρροια διαρκεί περισσότερο από 7 ημέρες.
Ραντεβού με γιατρό προτείνεται όταν υπάρχει αισθητή απώλεια βάρους, όταν τα συμπτώματα χειροτερεύουν ή δεν βελτιώνονται μέσα σε 2 εβδομάδες, και όταν τα πεπτικά ενοχλήματα επιμένουν παρά τη συνηθισμένη αγωγή. Όσοι θέλουν να διαβάσουν αναλυτικότερα πώς εκδηλώνεται ο καρκίνος στο πάγκρεας και πώς γίνεται η διερεύνησή του μπορούν να βρουν πληροφορίες από εξειδικευμένο γαστρεντερολόγο επεμβατικής ενδοσκόπησης στο Μαρούσι.
Ποιες εξετάσεις χρησιμοποιούνται για τη διάγνωση
Η American Cancer Society περιγράφει τις βασικές εξετάσεις που χρησιμοποιούνται όταν υπάρχει υποψία:
- Αξονική τομογραφία (CT): χρησιμοποιείται συχνά επειδή δείχνει αρκετά καθαρά το πάγκρεας, ιδίως με ειδικό πρωτόκολλο για το πάγκρεας και σκιαγραφικό.
- Μαγνητική τομογραφία (MRI): βοηθά σε ορισμένες περιπτώσεις, για παράδειγμα στον εντοπισμό μικρότερων μεταστάσεων στο ήπαρ.
- Ενδοσκοπικός υπέρηχος (EUS): είναι πιο ακριβής από τον υπέρηχο κοιλίας και πολύ χρήσιμος στη διάγνωση και τη σταδιοποίηση, ενώ επιτρέπει και λήψη δείγματος ιστού.
- Βιοψία: ο μόνος τρόπος για σίγουρη διάγνωση είναι η εξέταση δείγματος του όγκου στο μικροσκόπιο.
- ERCP: δείχνει αν υπάρχει απόφραξη στους χοληφόρους ή στον παγκρεατικό πόρο και επιτρέπει την τοποθέτηση stent για να μείνει ανοιχτός ο πόρος.
Για τους καρκινικούς δείκτες αίματος, όπως ο CA 19-9, η American Cancer Society σημειώνει ότι δεν είναι αρκετά ακριβείς για να επιβεβαιώσουν ή να αποκλείσουν τη νόσο: δεν είναι αυξημένοι σε όλους τους ασθενείς και μπορεί να είναι αυξημένοι σε ανθρώπους χωρίς καρκίνο. Γι’ αυτό μία εξέταση αίματος μόνη της δεν αρκεί.
Τι μπορείτε να κάνετε από σήμερα
Κανείς δεν χρειάζεται να ανησυχεί για κάθε φούσκωμα ή για μια κουρασμένη εβδομάδα. Χρήσιμο είναι όμως να κρατάτε σημειώσεις για το πότε ξεκίνησαν τα ενοχλήματα, αν αλλάζει το βάρος σας, αν άλλαξε το χρώμα των ούρων ή των κοπράνων και αν ο διαβήτης σας έγινε πιο δύσκολος στη ρύθμιση. Αυτές οι πληροφορίες βοηθούν τον γιατρό να αποφασίσει γρηγορότερα αν χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος. Η διακοπή του καπνίσματος και η μείωση του αλκοόλ αφορούν παράγοντες κινδύνου που μπορεί κανείς να επηρεάσει.
Συμπέρασμα
Τα συμπτώματα από το πάγκρεας είναι συχνά ήπια και ασαφή, γι’ αυτό η επιμονή τους και ο συνδυασμός τους μετρούν περισσότερο από κάθε μεμονωμένο σημάδι. Ο ίκτερος θέλει άμεση εκτίμηση, ενώ η ανεξήγητη απώλεια βάρους και τα ενοχλήματα που δεν υποχωρούν σε δύο εβδομάδες χρειάζονται ραντεβού με γιατρό. Η διάγνωση δεν γίνεται από το διαδίκτυο αλλά με τις κατάλληλες εξετάσεις και την εκτίμηση ειδικού.
Πηγές
- NHS, Symptoms of pancreatic cancer. https://www.nhs.uk/conditions/pancreatic-cancer/symptoms/
- Mayo Clinic, Pancreatic cancer: Symptoms and causes. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/pancreatic-cancer/symptoms-causes/syc-20355421
- American Cancer Society, Tests for Pancreatic Cancer. https://www.cancer.org/cancer/types/pancreatic-cancer/detection-diagnosis-staging/how-diagnosed.html
Διαβάστε επίσης
Laser ματιών και αστιγματισμός: τι ελέγχεται πριν την επέμβασηΟ αστιγματισμός είναι από τα πιο συχνά διαθλαστικά προβλήματα της όρασης και πολλοί άνθρωποι τον ζουν...Ανόρθωση και Αυξητική Στήθους-Τι πρέπει να γνωρίζειςΗ επιλογή της σωστής επέμβασης για την βελτίωση της εμφάνισης του στήθους είναι μια απόφαση που...Γιατροί Κατ’ Οίκον: 24ωρη Νοσηλεία και Ειδικότητες στο Σπίτι σαςΗ ανάγκη για Γιατροί στο σπίτι αυξάνεται συνεχώς, καθώς ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι επιλέγουν την άμεση...